Waarom is het niet nodig/ verstandig om te koelen na een kneuzing/blessure?

 

ijsWij, als fysiotherapeuten, houden ons continue bezig met het bespreken en beoefenen van verschillende behandelingsvormen en bespreken de resultaten en/of consequenties ervan om de beste resultaten te kunnen behalen.

 

Wij stuiten daarbij in de praktijk op een aantal tegenstrijdige adviezen in de medische wereld. Daarvan zullen we er een aantal bespreken, waarvan de eerste in dit artikel.

Een van deze tegenstrijdigheden die wij tegenkomen gaat over het advies met betrekking tot koelen na een (acuut) letsel om zo het ontstekingsproces (zwelling en pijn) te voorkomen/ remmen. Het is bijna automatisme geworden om gelijk na een blessure te koelen. Waarom doen we dat eigenlijk? Het is toch niet voor niets dat je lichaam zo reageert? Dit idee van koelen is zo ingeburgerd dat men er vaak niet bij stil staat of dit wel zo verstandig is. Wij zijn hier (en met ons vele anderen) eigenlijk geen voorstander van.

Om te begrijpen waarom wij tot de conclusie zijn gekomen dat we het NIET een goed idee vinden is het van belang om te begrijpen wat een ontstekingsreactie is.

Ontstekingsreactie
Een ontstekingsreactie vindt plaats  0 tot 5dagen na een blessure waarbij er schade is aan het weefsel. Er is sprake van pijn, zwelling, temperatuurverhoging, roodheid en/of functiebeperking. Dit zijn allemaal essentiële onderdelen van het genezingsproces waar je lichaam voor zorgt. Pijn zorgt voor een natuurlijk rem of functie beperking zodat je rust neemt; de zwelling is de aanvoer van witte bloedcellen die belangrijk zijn voor het opruimen van beschadigde weefsel oftewel het schoonspoelen. De temperatuurverhoging zorgt voor de ideale omgeving voor reparatie en afvoer van kapot weefsel, dit veroorzaakt ook de roodheid. In het geval van een letsel zouden we een ontstekingsreactie eigenlijk een genezingsreactie moeten noemen.

Wat gebeurt er als we tijdens de ontstekingsreactie koelen?
Het oorspronkelijke standpunt is dat verkoeling ervoor zorgt dat ontstekingsreactie geremd wordt wat de hersteltijd zou moeten verminderen. Dit gebeurt doordat kou voor vasoconstrictie (vernauwing van de bloedvaten) zorgt wat zwelling tegen gaat. Daarnaast kan kou voor een verdovend effect zorgen.

Koelen heeft dus wel een effect maar naar onze mening niet het gewenste. Pijn is in dit geval onze vriend omdat het ervoor zorgt dat wij niet meer kapot maken door verder te sporten. Daarnaast remt ijs inderdaad het ontstekingsproces, wat dus zorgt voor een verlengt herstel!

Uit onderzoek blijkt dat Hubbard et al (2004) in een onderzoek naar de behandeling van RICE (rest, ice, compressie, elevatie) geen evidentie vond voor de voordelen van ijs behalve het pijnstillend effect. Verder uit een analyse van 11 trials met 868 patiënten (van den Bekerom et al 2012) blijkt er onvoldoende evidentie voor de effectiviteit van ijs therapie bij enkel letsels te zijn.

 

Wanneer dan wel koelen?
Wij zijn er wel van overtuigd dat er ook momenten zijn wanneer het wel effectief kan zijn om te ijzen. Met name bij aandoeningen zoals reumatoïde artritis, een ziekte waarbij het ontstekingsreactie niet opkomt als gevolg van weefselschade maar door een storing in het immuun systeem. In deze instantie is het niet meer een herstel reactie maar kan de ontstekingsreactie voor verdere schade zorgen en moet dus wel geremd worden.

Ook in het geval dat het wel functioneel is om je enkel zo dun mogelijk te houden omdat je schoen nog uit moet kunnen of omdat je boven op een bergtop zit etc. is ijs natuurlijk wel zinvol.

Er zijn nog een aantal uitzonderingen op onze visie, wij zullen u op persoonlijk niveau dan het advies geven dat bij de blessure past.

  1. van den Bekerom MP1, Struijs PA, Blankevoort L, Welling L, van Dijk CN, Kerkhoffs GM. What is theevidencefor rest, ice, compression, andelevationtherapy Train. 2012 Jul-Aug;47(4):435-4
  2. Hubbard, TJ, Denegar, CR. Does CryotherapyImproveOutcomeswith Soft Tissue Injury? J Athl Train. 2004 Jan-Mar; 39(1): 88–94.

Reacties zijn gesloten.