Schouderklachten; welke zijn er en wat is het verschil?

schouderklachtenSchouderklachten staan nummer 2 in de klachten top 3 bij klachten aan het houding- en beweging apparaat (na rugklachten en voor nekklachten).

Er zijn flink wat verschillende oorzaken van klachten aan de schouder en een aantal van deze zien wij regelmatig in onze praktijk. Hieronder vindt u een korte beschrijving van de, voor ons, meest voorkomende (naast de ‘gewone’ overbelasting) en hoe fysiotherapie kan bijdragen aan verlichting van deze klachten (we gaan hierbij uit van het scenario zonder operaties).

Klik op de klacht waarvan u meer wilt weten voor informatie hierover.

Peesontsteking
Slijmbeursontsteking (bursitis)
Instabiliteit
Impingement (inklemming)
Frozen shoulder
Artrose 

In volgende nieuwsbrieven zullen we dieper ingaan op sommige van deze klachten.

Lees ook ons bericht over injecties; wel of niet verstandig?

Peesontsteking

peesonsteking en slijmbeurs ontsteking schouderWat is het? Irritatie van de pees van, vaak één van de stabilisatoren van de schouder. Een pees is waarmee een spier hecht aan een botstuk.

Symptomen? Dit uit zich in pijn en soms warmte, zwelling, stijfheid en roodheid van de schouder (veelal aan de voorkant, bij langer bestaande klacht ook bovenop de schouder en nek als gevolg van compensatie).

Oorzaken; overbelasting en instabiliteit zijn de meest voorkomende oorzaken van een peesontsteking, al of niet in combinatie met een verkeerde houding.

De therapie bestaat veelal uit het voorkomen dat de pees klem loopt in het gewricht (lees impingement) door ruimte scheppende technieken (mobilisaties) en het tot rust brengen van de aangedane spier en het daarboven liggende huid- en bindweefsel. Gedoseerde rust wordt geadviseerd en nadat de ontsteking tot rust gekomen is, bouwen we de belasting weer geleidelijk aan op, zodat ook een eventuele instabiliteit niet opnieuw tot klachten leidt.

Slijmbeursontsteking (bursitis)

bursitisVaak wordt een peesontsteking aangezien voor een slijmbeurs ontsteking; de symptomen zijn nagenoeg gelijk en vaak gaat een slijmbeursontsteking gepaard met een peesontsteking door een veranderd bewegingspatroon. Echo kan hierover uitsluitsel geven. De behandeling is verder identiek (er vanuit gaande dat de spieren en pezen hierbij ook geiriteerd zijn) met als extra toevoeging dat tracties (het licht uiteentrekken van het gewricht) bij een bursitis vaak verlichting geven.

 

 

Instabiliteit van de schouder

taping schouderWat is het? Vaak is een gewricht instabiel omdat de ondersteunende spieren verzwakt of niet in balans zijn; het gewricht kan zich niet optimaal bewegen en geeft pijnsignalen af.

Vaak is dit zonder duidelijk aanwijsbare oorzaak, soms komt dit door een trauma (door de enkel gaan, met waterpolo aan de schouder getrokken zijn, ect) en soms wordt dit veroorzaakt door een aandoening van het bindweefsel in het gehele lichaam, waardoor de persoon in kwestie meer speling heeft in zijn gewrichten (hypermobiliteit).

Wat de oorzaak ook is, spieren of banden, trauma of aandoening, de oplossing is uiteindelijk, in basis, hetzelfde; de spieren rondom het gewricht moeten getraind worden, zodat ze het gewricht stevig bij elkaar kunnen houden (de schouder is van nature een erg instabiel gewricht). Als er pijn bij de instabiliteit komt kijken (peesontsteking etc), moeten we eerst die pijn laten afnemen door bijvoorbeeld de doorbloeding van de spieren te stimuleren, tapen van het gewricht zodat het meer stabiliteit heeft of door de eventuele ontsteking eerst tot rust te laten komen (zie ‘peesontsteking‘).

Dus; ook als je wat minder stevige banden hebt, hoef je niet per se last van je gewrichten te krijgen; zorg dat de spieren rondom het gewricht goed getraind zijn.

Impingement (inklemming)

impingement 2Wat is het? Een inklemming van pezen of slijmbeurs van de schouder tussen andere (bot) structuren.

Oorzaak? Vaak komt dit door verkeerde houding (denk aan onderuitgezakt zitten, met de schouders en het hoofd naar voren), verkeerde belasting (denk aan het achter je hoofd trekken van de stang bij de lat pull; nooit doen!!), of hoge spierspanning waardoor de beweging van de schouder anders gemaakt wordt en de pezen ‘klem’ lopen. Hierdoor verdikt de pees vaak (irritatie/ ontsteking) waardoor deze nog eerder klem komt te zitten en de pijn verder toeneemt.
Daarnaast kan een trauma ook voor een inklemming zorgen.

De behandeling bestaat uit ruimte scheppende technieken (mobilisaties) en gerichte training om de houding te verbeteren. Dit kunnen we ondersteunen door bijvoorbeeld taping. Ook hierbij moeten we soms eerst de ontsteking oplossen.

Frozen shoulder

frozen shoulderWat is het? Een kapselontsteking dat uitmondt in een kapselverkleving.

Symptomen; hierdoor krijgt de persoon heftige pijnklachten, verhoogde spierspanning en immobiliteit (het niet meer kunnen bewegen) van de schouder. Vaak krijgt de persoon ook last van de rug en de nek als gevolg van het langdurige karakter van deze klacht.

Oorzaak? Deze klacht kan ontstaan als gevolg van langdurige impingement, langdurige inactiviteit (bijvoorbeel mitella bij ontstekingen), een trauma of door ontstekingsremmende injecties (zie ons bericht over injecties).

Behandeling bestaat uit mobilisaties van de gehele schoudergordel (incl. schouderblad, bovenrug en nek) i.c.m. specifieke oefeningen.

Artrose (slijtage)

slijtage schouderOorzaak; (anders dan de normale leeftijdsgebonden slijtage); ontstaat door degeneratie als gevolg van reuma, trauma, overbelasting of inactiviteit (dus; stilzitten is niet de oplossing voor verlichting van de klachten!).

Symptomen zijn pijn, krachtafname en stijfheid (met name na een periode van rust) van het aangedane gewricht. Vaak heeft de persoon in kwestie ook last van andere gewrichten als zoals de nek en bovenrug als gevolg van compensatie voor het verlies aan bewegingsvrijheid van de schouder.

Behandeling bestaat uit mobiliteitsvergrotende technieken (behouden of vergroten van de beweeglijkheid), stabiliteit-, kracht- en houdingstraining.

Injecties schouder; wel of niet verstandig?

wel of geen injectieVaak wordt bij een schouder blessure zoals een slijmbeurs- of peesontsteking een injectie (spuit met ontstekingsremmende middelen) aangeraden. Maar is dit wel verstandig?

Er zijn verschillende onderzoeken gedaan naar de voor- en nadelen van zo’n injectie. De uitkomsten van deze onderzoeken zijn erg uiteenlopend.

In zijn algemeenheid zou er gesteld kunnen worden dat het geven van een injectie op korte termijn kan leiden tot afnamen van de pijn. Dit mits de injectie op precies de juiste plek gezet is (daarom wordt het aangeraden een injectie altijd te laten uitvoeren door een specialist en onder begeleiding van een echo; het op de juiste plaats injecteren komt heel nauw).

Afname van pijn is natuurlijk een zeer gewenst effect en daarom wordt een injectie vaak in eerste instantie positief ervaren. Daarbij komt dat als men minder pijn heeft, men weer ‘normaal’ kan bewegen en hierdoor de functie van de schouder weer hersteld, waardoor er verdere afname van pijn te zien is. In dit licht zou een injectie aan te raden zijn.

Wat wij helaas zien in de praktijk is dat de injectie gebruikt wordt als ‘quick fix’; je laat de pijn ‘wegspuiten’ en daarna kun je alles weer; vergetende dat er wel degelijk een probleem met de schouder was. Aan de oorzaak van de klacht wordt geen aandacht besteed, de overbelasting vindt opnieuw plaats en de pijn komt weer in alle hevigheid terug. Dit kan op den duur erg schadelijk zijn voor de structuren in de schouder; je lichaam signaleert niet voor niks dat er iets aan de hand is en op deze manier wordt dat signaal onderdrukt (vergelijk dit met het nemen van een paracetemol voor hoofdpijn terwijl je eigenlijk meer had moeten drinken op bv een erg warme dag; de pijn is weg en je kan toch die wedstrijd gaan spelen, waardoor je nog meer ‘uitdroogt’ en nadat de paracetemol is uitgewerkt, komt de hoofdpijn nog veel erger terug).

Daarnaast is over de lange termijn effecten van een injectie weinig bekend. Gesuggereerd wordt dat er afbreuk plaatsvindt van onderhuids vet- en peesweefsel, waardoor de pees eerder ‘verouderd’, waardoor je op latere leeftijd eerder klachten aan de schouder krijgt, of zelfs scheuren in de pees.

De klacht laten behandelen door een fysiotherapeut kan er voor zorgen dat de pijn wat langer aanwezig is, maar op lange termijn houdt je een gezondere schouder over en veel minder kans op het opnieuw optreden van de klacht. Behandeling i.c.m. een injectie is daarnaast ook een optie, maar de praktijk leert ons dat iemand veel minder gemotiveerd is de klacht en oorzaak aan te pakken als het probleem (de pijn) al opgelost is.

impingementKortom; een injectie is niet per definitie slecht, mits;
– deze wordt uitgevoerd door een specialist onder begeleiding van een echo
– nadat eerst NSAID’s gedurende 1- 2 weken in de acute fase zijn geprobeerd
– alleen bij heftige pijn in de eerste 8 weken, niet meer dan 3 injecties
– het niet gebruikt wordt als een therapie vorm op de lange termijn (als je schouderklacht langer bestaat dan 12 weken is het al niet meer aan te raden).
– er aansluitend therapie plaatsvindt om de oorzaak van de klacht op te lossen en overbelasting en verergering te voorkomen.

Op de VGZ site en bij Fysio Physics vonden we de volgende informatie:

  • Indicatie: een injectie met een corticosteroïd wordt gegeven voor pijnlijke, lang bestaande ontstekingen in het bewegingsapparaat die niet reageren op een andere therapie. (dit is dus tegenstrijdig met het advies uit het SLAP artikel; red.)
  • Resultaat: het effect van een injectie met een corticosteroïd is vaak onvoorspelbaar. Ook geneest de aandoening soms niet volledig. Een enkele injectie kan blijvende verlichting geven bij een aandoening die de weefsels rond het gewricht aantast, zoals tendinitis. Bij een gewrichtsaandoening zoals artritis geeft een injectie vaak tijdelijk verlichting. Soms moet de procedure dan worden herhaald.
  • Bijwerkingen;
  1. Verergering van de klachten, dit kan een dag of twee aanhouden.
  2. Verzwakking van de weefsels, dit gebeurt bij herhaalde injecties in hetzelfde gebied. Met name in een gewricht, dit kan leiden tot degeneratie (veroudering) van het gewricht.
  3. Frozen shoulder
  • Er zijn minder bijwerkingen en complicaties als de ingreep minder dan één keer per 3 tot 4 maanden wordt uitgevoerd.

Lees ons volgende bericht over veel voorkomende aandoeningen van de schouder en de fysiotherapeutische mogelijkheden hierbij.

bron;
https://www.gezondvgz.nl/%7B24aea352-6b6e-478e-83f7-910946c1f9b4%7D
Nederlands orthopedische vereniging, Diagnostiek en behandeling van het subacromiaal pijnsyndroom, 2012